OFERTA
Rozród podstawą opłacalności produkcji cz. III

 

produkcja mleka

6.03.2018
Dobry rozród podstawą opłacalności produkcji (cz. III)

Nie ma gospodarstwa, w którym nie wystąpiłyby choroby bydła mlecznego. Niezależnie od tego czy jest to problem większości krów, czy są to przypadki marginalne, znajomość objawów, metod zapobiegania chorobom i pierwszej pomocy w przypadku ich wystąpienia jest niezbędna do dobrego zarządzania stadem.


Na rozród krów w dużej mierze wpływa ogólna zdrowotność tych zwierząt. Wszelkie zaburzenia równowagi organizmu spowodowane chorobami utrudniają i opóźniają zacielenia. Czasami nawet całkowicie je uniemożliwiają i prowadzą do brakowania krów z powodu problemów z rozrodem. Najtańsza zawsze jest profilaktyka. Leczenie krowy jest zawsze kilkukrotnie droższe niż zapobieganie chorobom. Dodatkowym kosztem, na który często nie zwraca się uwagi, jest obniżenie wydajności, skrócenie życia w stadzie oraz, przede wszystkim, problemy z zacieleniami i zwiększenie liczby zabiegów inseminacyjnych.

Porażenie poporodowe

Schorzenie to występuje w pierwszej dobie po porodzie u krów wieloródek. Pierwiastki z założenia nie cierpią na tę przypadłość. Porażenie poporodowe wiąże się ze zbyt niskim poziomem wapnia w organizmie. Jako pierwsze występują objawy ze strony układu mięśniowego i nerwowego, takie jak drżenie mięśni czy zgrzytanie zębami. Potem następuje porażenie mięśni, zaczynające się od zadu, postępujące ku przodowi. Porażenie poporodowe postępuje bardzo szybko, często w ciągu godziny stan zwierzęcia ulega dużemu pogorszeniu. Dlatego najlepiej jest zapobiegać temu schorzeniu wcześniej. Profilaktykę porażenia poporodowego rozpoczynamy już w momencie zasuszenia. W tym okresie krowa ma zupełnie odmienne zapotrzebowanie na składniki mineralno-witaminowe niż krowa w laktacji. Jako podstawę trzeba przyjąć ograniczenie podawania wapnia w dawce. Wymusza to na krowie budowanie rezerw wapniowych w kościach z myślą o rozpoczęciu laktacji. Dodatkowo należy zwiększyć poziom fosforu w dawce – stosunek Ca : P powinien wynosić 1 : 2. Podwyższona dawka fosforu wspomaga wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym. Ważne jest również wyeliminowanie z dawki pasz o zwiększonej zawartości wapnia, takich jak np. wysłodki buraczane. Wapń w diecie ograniczamy do mniej więcej 2 tygodni przed wycieleniem – w tym okresie zwiększamy już podaż tego składnika, zachowując wyższy poziom fosforu. Pomocne jest też stosowanie tzw. gorzkich soli anionowych (DCAB), które wpływają na uwalnianie wapnia z rezerw i oddawanie go w mleku. W trakcie porodu warto również stosować wlewki wapniowe, w ilości 1–2 porcji na krowę. Pierwszą dawkę podaje się przed porodem, kolejną do kilku godzin po porodzie. W razie potrzeby wlewkę można aplikować do 24 godzin po wycieleniu. W pójłach poporodowych również znajdują się pewne dawki wapnia i fosforu.

Zatrzymanie łożyska

W ciągu kilku, najpóźniej kilkunastu godzin po porodzie krowa powinna wydalić łożysko. Jeśli w 16–20 godz. po wycieleniu łożysko nadal nie zostało wydalone, można mówić o zaleganiu poporodowym czy zatrzymaniu łożyska. Przyczyną tego stanu są braki witaminowo-mineralne. Zatrzymanie łożyska bywa również wynikiem porażenia poporodowego (ale nie zawsze). Na zaleganie wpływają również braki selenu, sodu czy chloru. Profilaktyka zalegania poporodowego polega przede wszystkim na podawaniu krowom specjalistycznych premiksów w okresie zasuszenia. Ważnym źródłem minerałów i elektrolitów są też pójła poporodowe, które bezpośrednio wspomagają proces wydalania łożyska.

Zapalenie macicy

Zapalenie macicy objawia się przede wszystkim zaczerwienieniem okolic rodnych, wyciekiem płynów z macicy oraz wysoką, gwałtowną gorączką. Może być związane z kilkoma czynnikami. Po pierwsze, przy zaleganiu poporodowym zdarza się, że łożysko nie oddzieli się całkowicie i nie zostanie wydalone w całości. Części łożyska pozostałe w macicy wywołują stan zapalny. Dlatego tak ważna jest profilaktyka zatrzymań łożyska i odpowiednia suplementacja mineralna. Zapalenie macicy znacznie częściej występuje po bardzo ciężkich i długich porodach, przy których potrzebna jest pomoc, lub gdy mamy do czynienia z wypadaniem macicy. Związane jest to z niezachowaniem odpowiedniej higieny i przedostaniem się bakterii z obory do narządów rodnych krowy. Krowie należy pomagać, lecz warto przy tym dbać o czystość i bezpieczeństwo mikrobiologiczne. Każde zapalenie macicy to nie tylko zagrożenie dla życia krowy, ale i wydłużenie czasu inwolucji macicy po porodzie oraz opóźnienie wystąpienia pierwszej owulacji.

Przemieszczenie trawieńca

Przemieszczenie trawieńca objawia się brakiem apetytu lub jego zmniejszeniem, widocznym zwiększeniem objętości brzucha, a także głuchym odgłosem przy jego ostukiwaniu. Dzielimy je na lewo- i prawostronne. Lewostronne przemieszczenie występuje w niezbyt długim czasie po wycieleniu. Polega na przesunięciu się trawieńca w puste miejsce po cielaku. Aby temu zapobiec, należy krowie po porodzie podawać duże ilości płynów, dzięki temu żwacz zostanie obciążony, a trawieniec nie będzie miał jak się przesunąć. Pomocne są tu pójła powycieleniowe, które przyjemnym smakiem zachęcą krowę do picia. Przemieszczenie prawostronne związane jest ze zwiększoną fermentacją pasz. Nagromadzone gazy unoszą trawieniec, powodując jego przesunięcie. Aby tego uniknąć, należy ograniczyć podawanie jednorazowo dużych ilości pasz treściwych, szczególnie łatwo ulegających fermentacji, jak np. śruty zbożowe. Oprócz podawania pójła poporodowego i odpowiedniego żywienia w okresie okołoporodowym warto pamiętać o suplementacji mineralnej. Prawidłowy poziom wapnia czy magnezu wspomaga pracę mięśni, również tych odpowiedzialnych za utrzymywanie w odpowiednim miejscu narządów wewnętrznych.

Zmiany w obrębie racic

Zwyrodnienia racic związane są nie tylko z chorobami metabolicznymi, takimi jak kwasica czy zasadowica. Twarde, betonowe podłoże, nieodpowiednia korekcja racic lub jej brak, zbyt krótkie stanowiska i inne błędy w budowie obory będą negatywnie wpływać na rozród. Wszelkie zmiany w obrębie racic wiążą się dla krowy z bólem, co utrudnia poruszanie się czy pobieranie paszy. Dodatkowo ból jest czynnikiem stresogennym, zaburzającym dobrostan krowy. Hormony wydzielające się podczas stresu zaburzają naturalny cykl rujowy, co wiąże się z problemami w rozrodzie. Warto pamiętać, że bardzo pozytywny wpływ na racice ma biotyna. Regularne podawanie jej krowom w premiksach powoduje wzmocnienie puszki racicznej. Jest to szczególnie ważne w oborach o płytkiej ściółce czy bezściołowych.

Informacja o plikach cookie na tej witrynie. Strona wykorzystuje pliki cookies w celach statystycznych. Dalsze korzystanie z tej strony bez zmiany preferencji dotyczących cookies oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach przeglądarki.
Zgadzam się